Festina Lente

‘haast je langzaam’


Jaap Mulder over zijn werk:


Ik wilde weer een venster in de binnen ruimte creëren waarop het (ons) landschap te voor schijn komt en ons direct aanspreekt. Dat een vertrouwde de plek is in onze woon en werkruimte. En een meditatief karakter heeft. Waar we een rust bij kunnen vinden in deze hectische tijd.


Het landschap is overal om ons heen te vinden, maar door het spel van compositie en kleur ontstaat er binnen het kader van de lijst een geheel nieuwe spanning, het kader kadert letterlijk het te tonen beeld voor ons af, waardoor de concentratie optimaal wordt.


Dit gegeven, landschap, hanteer ik dan ook niet in de algemene zin van het woord, maar specifiek zoals het door de eeuwen heen in de traditie van de schilderkunst is opgevat. Hierbij heeft het, of het nu diende als decor of als hoofdthema, altijd vol symbolische verwijzingen gezeten, logisch, want de mens was er door omringd, leefde er middenin, dit landschap was de Wereld.


Door de vele ontwikkelingen die de schilderkunst deze eeuw heeft meegemaakt is de afstand tot deze plekken steeds groter geworden.


Het was voor de mens het contact met de machten die altijd sterker waren dan hij. Het was de oerchaos die gevreesd en bestreden werd, maar het was ook zijn contact met de oorsprong  en de voedingsbodem voor mythen.


De traditie gaat terug tot de grotschilderingen van Lascaux en Chauvet, de jachtscènes uit de Egyptische graven, de schitterende muurschildering in de Romeinse villa te Primaporta, via de wonderlijke middeleeuwse landschappen, waarin zich bijbelse verhalen afspelen, naar de Renaissance-landschappen met hun liefdes- en oorlogstaferelen.

En dan natuurlijk naar de Romantiek waarin de landschappen mystiek zijn (Casper David Friedrich) of aan het eind van de negentiende eeuw, bij Van Gogh, gecultiveerde vruchtbaarheid, verkregen in het zweet des aanschijns. In de twintigste eeuw heeft men lang gedacht de natuur eindelijk overwonnen te hebben, door de menselijke ratio. In het laatste decennium komt men daar weer van terug.


In deze traditie zijn mijn landschappen zeer jong, zo ook hun ingrediënten, de bomen, want ons landschap - dat vrijwel geheel door de mens gemaakt is - bestaat nu eenmaal bijna uitsluitend uit piepjonge boompjes.



Mijn werkzaamheid begint meestal met schetsen, naar de natuur, van foto’s, krantenfoto’s, stripboeken, etc. Sommige werk ik uit tot grotere tekeningen. Enkele daarvan dienen weer als grondplan voor schilderijen.


Verder is er gekozen voor ‘een bewust anoniem zijn’, geen naam of handtekening, maar wel de maat en datum zijn van belang.

Ik gebruik daarbij de juliaanse dag.


Deze tijdrekening is opgesteld door de Franse humanist Josephus Justus Scaliger (Agen 1540 - Leiden 1609) - zoon van de Italiaanse humanist/medicus Giulio Cesare Scaliger, tegenspeler van Erasmus. Scaliger werd in 1593 hoogleraar in Leiden, schreef werken over de chronologie en gaf verschillende klassieke auteurs uit, o.a. Vergilius.

Josephus Scaliger wilde een tijdrekening opstellen waarin het nulpunt vroeger viel dan alle bekende historische feiten: hij koos als beginpunt 1 januari 4713 v.Chr. en nummerde de dagen doorlopend zonder rekening te houden met enige jaartelling. Zo is 1 januari 2010: 2455198. Hij noemde de telling naar zijn vader, Julius en heeft dus niets te maken met de Juliaanse Kalender die in 45 voor Christus werd ingevoerd door Julius Caesar en 365 dagen telt. Deze bleef tot  4 oktober 1582  en werd toen vervangen door de naar  paus  Gregorius XIII vernoemde  kalender, die we nog dagelijks gebruiken.

De Juliaanse dag wordt gehanteerd bij sterrenkunde verschijnselen die zich over langere periode uitstrekken, zoals het bepalen van maxima van veranderlijke sterren.



Ik wil weer dat een doek ‘klinkt’, in kleur, sprankelend.

Zo kan een schilderij weer functioneren als een oase van rust in deze oververhitte, drukke ruimte en tijd. Dicht bij huis.






schilderijen         tekeningen         over Jaap Mulder         contact

Landschap in de geleende tijd


in een speciale tijd van de schuld      in a special time of the debt

Jaap Mulder

thedutchlandscape.html